นอนไม่หลับเป็นเพราะอะไร

นอนไม่หลับเป็นเพราะอะไร

นอนไม่หลับเป็นเพราะอะไร ?

  ปัญหาการนอนไม่หลับไม่ได้พบแค่ในไทย ปัญหานี้เป็นปัญหาระดับโลกที่นำคนไข้มาพบแพทย์ถึงร้อยละ 30ของประชากรโลก และนับตั้งแต่โรคโควิด19 ระบาด มีคนไข้มาปรึกษาอาการนอนไม่หลับมากขึ้น หมอจึงอยากมาแนะนำเบื้องต้นค่ะ ว่าเมื่อไรควรจะมาพบแพทย์ อาการนอนไม่หลับเกิดจากอะไรบ้าง และการรักษาเบื้องต้นสำหรับอาการนอนไม่หลับที่ทำได้เองโดยไม่ต้องกินยาจะทำได้อย่างไร

1. นอนไม่หลับเมื่อไรต้องมาพบแพทย์

ก่อนอื่นต้องทราบก่อนว่าอาการที่เป็นอยู่นั้นเข้าข่ายอาการนอนไม่หลับจริงๆ หรือเปล่า “การนอนไม่หลับ(insomnia) คือ การใช้ระยะเวลาในการนอนตั้งแต่เข้านอนจนถึงหลับ(sleep latency) นานมากกว่า 30 นาที มีการตื่นระหว่างคืนหลังจากหลับไปแล้วและไม่สามารถหลับต่อได้ใน 30 นาที หรือมีการตื่นนอนเร็วกว่าปกติ โดยมีอาการอย่าง 3 ครั้งต่อสัปดาห์”  หากอาการเข้าได้กับข้างต้น ร่วมกับอาการนอนไม่หลับนั้นส่งผลต่อการทำงานหรือการใช้ชีวิตในเวลากลางวัน เช่น ตื่นมาไม่สดชื่น อ่อนเพลีย ไม่มีสมาธิ หงุดหงิด ง่วงกลางวัน ความจำลดลง ประสิทธิภาพการทำงานลดลง เป็นต้น แนะนำให้รีบมาปรึกษาแพทย์ค่ะ

2. สาเหตุของการนอนไม่หลับ

2.1 โรคทางกาย คือ โรคที่ทำให้เกิดความเจ็บป่วยทางแล้วมีผลรบกวนการนอน เช่น โรคที่ทำให้เกิดความเจ็บปวด โรคทางสมอง ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ(sleep apnea)  อาการกระตุกของกล้ามเนื้อขาระหว่างนอนหลับ(nocturnal myoclonus) ความไม่สมดุลของฮอร์โมน วัยทอง ความไม่สมดุลของสารสื่อประสาท โรคระบบทางเดินอาหาร โรคระบบทางเดินปัสสาวะ โรคระบบทางเดินหายใจ โรคหัวใจขาดเลือด ยาบางชนิด สารเสพติด เป็นต้น

2.2 สาเหตุทางจิตใจ ได้แก่ วิตกกังวล ซึมเศร้า มีเหตุการณ์ความเครียด เช่น การสูญเสียบุคคลหรือสิ่งอันเป็นที่รัก ภาระทางหนี้สิน ความกังวลเกี่ยวกับการทำงาน ปัญหาด้านความสัมพันธ์ในครอบครัว แฟน หรือเพื่อน

2.2 สิ่งแวดล้อม เช่น มีเสียงดังรบกวน บรรยากาศที่ไม่เงียบสงบ แสงสว่างที่จ้าเกินไป อุณหภูมิห้องที่ร้อนหรือหนาวเย็นเกินไป ลักษณะของหมอนหรือที่นอนที่นุ่มหรือแข็งเกินไป

ดังนั้น เมื่อมีอาการนอนไม่หลับจึงควรหาสาเหตุก่อน แล้วแก้ไขให้ตรงจุด หากเกิดจากสิ่งแวดล้อมก็แนะนำให้ปรับสิ่งแวดล้อมก่อน พร้อมกับปรับพฤติกรรมตามสุขอนามัยการนอนที่ดี(sleep hygiene) หากปรับสิ่งแวดล้อมและพฤติกรรมแล้วการนอนยังไม่ดีขึ้นใน 3สัปดาห์ แนะนำให้มาพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุอื่นเพิ่มเติมค่ะ

3. นอนไม่หลับส่งผลเสียต่อร่างกายอย่างไรบ้าง ทำไมต้องรักษา

เมื่อปล่อยให้มีอาการนอนไม่หลับเรื้อรัง หากไม่รีบแก้ไขจะทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด ระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติไปจากเดิมทำให้มีความเสี่ยงติดเชื้อง่ายและเสี่ยงโรคมะเร็ง รวมไปถึงส่งผลต่อระบบการเผาผลาญ สมดุลฮอร์โมนและสารสื่อประสาท ซึ่งมีเมื่อฮอร์โมนและสารสื่อประสาทที่ไม่สมดุลก็อาจจะส่งผลต่ออารมณ์ ความจำรวมไปถึงประสิทธิภาพการทำงาน และเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดโรคทางจิตเวช เช่น โรคซึมเศร้า ดังนั้นเมื่อมีปัญหาการนอนไม่หลับจึงควรรีบแก้ไขนะคะ

เอกสารอ้างอิง
1. ธิติมา ณรงค์ศักดิ์, ฐิติมา สงวนวิชัยกุล, วรพงศ์ ตรีสิทธิวนิช. 2563. การนอนหลับและสุขอนามัยการนอนหลับ: บทความฟื้นฟูวิชาการ. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา ปีที่14 ฉบับที่2.
2. วันเพ็ญ ธุรกิตต์วัณณการ. ปัญหาการนอนและการสร้างเสริมสุขภาพการนอน. คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

Share this...

Leave a Reply